Nội dung chính
Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Ba ông lớn ChatGPT từ OpenAI, Claude AI từ Anthropic và Gemini từ Google đang cạnh tranh gay gắt để giành vị trí số một. Là một lập trình viên đã sử dụng cả ba nền tảng này trong nhiều dự án thực tế, mình nhận thấy sự khác biệt giữa chúng đã rất rõ ràng và mỗi công cụ đều có điểm mạnh riêng biệt.
Bài viết này sẽ đi sâu phân tích chi tiết, dựa trên số liệu thực tế và trải nghiệm cá nhân để giúp bạn đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho nhu cầu của mình.
Tổng Quan Thị Trường AI Năm 2026
Theo dữ liệu từ Similarweb tháng 1/2026, thị trường AI chatbot đã có những biến động lớn. ChatGPT vẫn dẫn đầu với 68% thị phần nhưng đã giảm 19,2 điểm phần trăm so với năm trước. Đây là lần đầu tiên OpenAI phải đối mặt với thách thức cạnh tranh nghiêm trọng kể từ khi ra mắt.
Trong khi đó, Gemini của Google đã tăng trưởng mạnh mẽ, chiếm 18,2% thị phần, tăng từ 5,4% năm 2025. Claude AI duy trì khoảng 10-12% thị phần nhưng lại có vị thế đặc biệt trong cộng đồng lập trình viên và những người làm việc với văn bản chuyên sâu.
Điều thú vị là ChatGPT vẫn có 800 triệu người dùng hoạt động hàng tuần và xử lý hơn 1 tỷ yêu cầu mỗi ngày, cho thấy dù mất thị phần nhưng quy mô người dùng vẫn rất lớn.
ChatGPT – GPT-5 Series: Nhà Vô Địch Toàn Diện
Điểm Mạnh Của ChatGPT
ChatGPT với phiên bản GPT-5 được ra mắt vào tháng 8/2025 đã mang đến những cải tiến đáng kể. Đặc biệt là GPT-5.2 được phát hành vào tháng 12/2025, đây là phiên bản được đánh giá cao nhất cho đến nay.
Khả năng lập trình vượt trội: GPT-5.2 đạt 55,6% trên SWE-Bench Pro, một bài kiểm tra phần mềm thực tế với bốn ngôn ngữ lập trình. Đây là cải thiện đáng kể so với các mô hình trước đó. Trong kinh nghiệm làm việc của mình, ChatGPT thực sự xuất sắc trong việc tạo giao diện người dùng đẹp, responsive ngay từ một câu lệnh duy nhất.
Một điểm đặc biệt mà mình thấy rất hữu ích là khả năng hiểu về khoảng cách, typography và không gian trắng. Trước đây mình phải chỉnh sửa code nhiều lần, nhưng giờ GPT-5 tạo ra giao diện đã gần như hoàn thiện ngay từ đầu.
Khả năng viết sáng tạo: GPT-5 là mô hình viết tốt nhất hiện nay. Nó có thể giúp bạn chuyển những ý tưởng thô sơ thành văn bản hấp dẫn với chiều sâu văn chương và nhịp điệu tự nhiên. Mô hình này xử lý tốt các cấu trúc văn bản phức tạp, từ thơ tự do đến các dạng văn có nhịp điệu đặc biệt.
Tính năng Memory độc đáo: Đây là điểm khác biệt lớn nhất của ChatGPT so với đối thủ. ChatGPT có khả năng ghi nhớ các cuộc trò chuyện trước đó, hiểu sở thích và phong cách làm việc của bạn. Điều này giúp mỗi lần sử dụng, ChatGPT ngày càng hiểu bạn hơn.
Mình thường yêu cầu ChatGPT phân tích điểm mù của bản thân với câu lệnh: “Hãy nói cho tôi biết điều gì đặc biệt về tôi mà bản thân tôi chưa nhận ra. Không cần phải tích cực – chỉ cần trung thực.”
Kết quả thường khá bất ngờ và sâu sắc. Gemini và Claude vẫn chưa có tính năng này vào năm 2025-2026.
Khả năng nghiên cứu sâu: GPT-5 Thinking có khả năng suy nghĩ sâu khi cần thiết. Trong một bài kiểm tra nghiên cứu về thị trường lập trình AI, ChatGPT đã tạo ra báo cáo dài 36 trang với 25 nguồn tham khảo, bao gồm cả những khuyến nghị cụ thể phù hợp với chiến lược thực tế của công ty.
Tích hợp mua sắm: GPT-5 có tính năng mua sắm trực tiếp trong chatbot, cho phép người dùng xem giá từ nhiều cửa hàng và thực hiện giao dịch ngay trong giao diện.
Điểm Yếu Của ChatGPT
Giọng văn thiếu cá tính: Một số người dùng phản ánh rằng GPT-5 có giọng văn “phẳng”, “thiếu sáng tạo” và giống như một “thư ký quá tải công việc”. Nhiều người vẫn thích giọng văn ấm áp và cá nhân hơn của GPT-4o.
Giới hạn tri thức: GPT-5 có điểm cắt tri thức vào tháng 1/2025, nghĩa là không biết các sự kiện sau thời điểm đó nếu không sử dụng tìm kiếm web.
Chi phí cao cho gói Pro: Gói ChatGPT Pro có giá 200 đô la mỗi tháng, khá đắt so với nhu cầu của người dùng thông thường.
Giá Cả Và Gói Dịch Vụ ChatGPT
Miễn phí: Truy cập cơ bản vào GPT-5 nhưng có giới hạn số lượng tin nhắn và có thể bị chuyển sang mô hình nhẹ hơn khi tải cao.
Plus – 20 đô la/tháng: Giới hạn sử dụng cao hơn, ưu tiên phản hồi, truy cập các tính năng mới sớm hơn.
Pro – 200 đô la/tháng: Truy cập không giới hạn GPT-5 và GPT-5 Pro, phù hợp cho các chuyên gia cần sử dụng nhiều.
API: Từ 3-15 đô la mỗi triệu token tùy theo mô hình, với hỗ trợ caching giảm đến 90% chi phí.
Claude AI – Sonnet 4.5: Chuyên Gia Lập Trình Và Văn Bản
Điểm Mạnh Của Claude
Claude Sonnet 4.5 được ra mắt vào ngày 29/9/2025 và ngay lập tức được công nhận là “mô hình lập trình tốt nhất thế giới” bởi Anthropic.
Vô địch về lập trình: Claude Sonnet 4.5 đạt 77,2% trên SWE-bench Verified với ngữ cảnh 200 nghìn token, cao hơn đáng kể so với đối thủ (khoảng 60%). Với kỹ thuật tính toán cao hơn, mô hình này có thể đạt 82%. Trong kinh nghiệm của mình, Claude xuất sắc trong việc tạo code chất lượng production, refactoring và hiểu kiến trúc dự án lớn.
Điểm đặc biệt là khả năng làm việc liên tục trong nhiều giờ. Claude Sonnet 4.5 có thể duy trì tập trung lên đến 30 giờ trên các tác vụ phức tạp nhiều bước. Đây là điều mà các mô hình khác chưa làm được.
Khả năng xử lý văn bản dài: Claude có cửa sổ ngữ cảnh lên đến 1 triệu token (khoảng 750.000 từ hoặc hàng trăm trang). Quan trọng hơn, Claude sử dụng ngữ cảnh lớn này hiệu quả hơn, duy trì chất lượng suy luận xuyên suốt tài liệu dài.
Trong các bài kiểm tra độc lập, Claude tạo ra ít ảo giác hơn và duy trì sự chú ý chi tiết cao hơn khi xử lý tài liệu vượt quá 50.000 token.
Giọng văn tự nhiên nhất: Nếu bạn cần chỉnh sửa văn bản, Claude là lựa chọn số một. Trong kinh nghiệm của mình, khi cung cấp mẫu văn bản tốt nhất, Claude có thể bắt chước phong cách viết cá nhân tốt hơn bất kỳ mô hình nào khác. Một tester đã so sánh ba mô hình để chỉnh sửa bài viết và nhận xét rằng “Claude nắm bắt phong cách trò chuyện và định dạng của tôi hoàn hảo.”
Chuẩn mực đạo đức cao: Claude được xây dựng với Constitutional AI, có nhiều rào cản đạo đức hơn ChatGPT hoặc Gemini. Điều này khiến Claude an toàn hơn cho các ứng dụng nhạy cảm và giảm thiểu nội dung có hại.
Hiệu suất OSWorld vượt trội: Trên OSWorld, một bài kiểm tra khả năng sử dụng máy tính thực tế, Sonnet 4.5 đạt 61,4%, tăng từ 42,2% của Sonnet 4 chỉ bốn tháng trước đó.
Tính năng Agent mạnh mẽ: Claude Sonnet 4.5 có khả năng hoạt động tự động mở rộng, làm việc độc lập trong nhiều giờ trong khi duy trì sự rõ ràng và tập trung vào tiến độ từng bước. Mô hình cung cấp cập nhật tiến độ dựa trên thực tế phản ánh chính xác những gì đã hoàn thành.
Trong lĩnh vực an ninh mạng, HackerOne báo cáo rằng Sonnet 4.5 đã giảm thời gian xử lý lỗ hổng trung bình 44% đồng thời cải thiện độ chính xác 25%.
Điểm Yếu Của Claude
Sinh thái tích hợp hạn chế: So với ChatGPT có hàng nghìn plugin hoặc Gemini tích hợp sâu với Google Workspace, Claude có hệ sinh thái tích hợp khá hạn chế.
Khả năng sáng tạo nhạt hơn: Trong các tác vụ sáng tạo hoặc cần sự hài hước, Claude thường thua ChatGPT. Khi cả hai thử đóng cửa bằng một câu đùa, Claude làm tốt và có callback đến câu đùa trước đó, nhưng ChatGPT vẫn tự nhiên hơn.
Chưa có tính năng Memory: Đây là thiếu sót lớn so với ChatGPT. Claude không ghi nhớ các cuộc trò chuyện trước, khiến bạn phải nhắc lại ngữ cảnh mỗi lần sử dụng.
Giá Cả Và Gói Dịch Vụ Claude
Miễn phí: Truy cập cơ bản với giới hạn tin nhắn.
Pro – 20 đô la/tháng: Sử dụng nhiều hơn, ưu tiên truy cập Sonnet 4.5 và các mô hình mới.
API: 3 đô la/triệu token đầu vào và 15 đô la/triệu token đầu ra cho Sonnet 4.5. Hỗ trợ prompt caching giảm đến 90% chi phí và batch processing giảm 50%.
Gemini 3: Đa Phương Thức Và Tích Hợp Google
Điểm Mạnh Của Gemini
Gemini 3 Pro được Google giới thiệu vào cuối năm 2025 như “mô hình thông minh nhất của chúng tôi”. Gemini 3 Flash ra mắt chỉ vài ngày trước, mang lại hiệu suất cấp Pro với tốc độ và chi phí của Flash.
Đa phương thức vượt trội: Đây là điểm mạnh lớn nhất của Gemini. Mô hình được thiết kế ngay từ đầu như một mô hình đa phương thức, cho phép xử lý tự nhiên văn bản, hình ảnh, video, âm thanh và thậm chí cả code trong một mô hình duy nhất.
Trong bài kiểm tra Video MMMU về lý giải video phức tạp, Gemini 3 Pro đạt điểm số cao nhất. Trên ScreenSpot-Pro đo khả năng hiểu và tương tác với giao diện desktop và mobile, Gemini đạt 72,7% so với 3,5% của GPT-5.1 – chênh lệch gấp 20 lần.
Một ví dụ thực tế ấn tượng: Gemini 3 Pro đã giúp giải mã các chú thích viết tay bí ẩn trong cuốn Biên niên sử Nuremberg từ năm 1493, một bí ẩn tồn tại 500 năm. Mô hình không chỉ đọc chữ viết tay mà còn suy luận qua nhiều lớp ngữ cảnh: cổ văn tự học, niên đại học và lịch sử thần học.
Tích hợp hoàn hảo với Google Workspace: Đối với hàng triệu công ty có hạ tầng dựa trên Google, việc tích hợp Gemini chỉ mất chưa đầy một giờ. Gemini hoạt động liền mạch với Gmail, Docs, Sheets, Calendar, YouTube và Maps.
Theo nguồn tin nội bộ, Google sử dụng federated learning trên dữ liệu Google Cloud, cho phép Gemini điều chỉnh mô hình theo quy trình làm việc cụ thể của công ty nhanh hơn đối thủ.
Cửa sổ ngữ cảnh 1 triệu token: Gemini 3 Pro hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh 1 triệu token, tương đương Claude. Tuy nhiên, trong khi Claude sử dụng ngữ cảnh này hiệu quả hơn, Gemini vẫn xử lý tốt các tác vụ đa phương thức với lượng dữ liệu lớn.
Khả năng toán học đột phá: Trên MathArena Apex, Gemini 3 Pro đạt 23,4% so với dưới 2% của tất cả đối thủ. Đây là cải thiện hơn 20 lần so với GPT-5.1 (1,0%) và Gemini 2.5 Pro (0,5%).
Hiệu quả chi phí: Gemini 3 Flash cung cấp hiệu suất cấp Pro với chi phí thấp nhất trong ba nền tảng. Đây là lựa chọn tốt nhất cho doanh nghiệp cần triển khai hàng chục hoặc hàng trăm công cụ tự động hóa thông minh.
Gemini 3 Deep Think: Dành riêng cho người đăng ký Google AI Ultra (249,99 đô la/tháng), Deep Think sử dụng các vòng suy luận lặp đi lặp lại để khám phá nhiều giả thuyết đồng thời. Trên ARC-AGI-2, Deep Think cải thiện hiệu suất từ 31,1% lên 45,1% – tăng 45%, cao gấp gần 3 lần so với GPT-5.1 (17,6%).
Khả năng spatial reasoning: Gemini 3 Pro có khả năng “pointing” – xuất tọa độ chính xác pixel để chỉ vào các vị trí cụ thể trong hình ảnh. Điều này đặc biệt hữu ích cho robot, thiết bị AR/XR và các tác vụ yêu cầu hiểu không gian 3D.
Điểm Yếu Của Gemini
Khả năng lập trình không bằng Claude: Mặc dù đạt 76,2% trên SWE-bench Verified (về cơ bản ngang bằng GPT-5.1 với 76,3%), Gemini vẫn thua Claude Opus 4.5 với 80,9%.
Tỷ lệ ảo giác cao: Theo kiểm tra độc lập, Gemini 3 Pro có tỷ lệ ảo giác 88% khi mô hình đưa ra câu trả lời sai – nó thích bịa đặt hơn là thừa nhận không chắc chắn. Đây là vấn đề nghiêm trọng cần lưu ý.
Ít chi tiết hơn trong một số tác vụ: Trong bài kiểm tra SEO kỹ thuật, câu trả lời của Gemini cảm giác như cần nhiều prompt hơn để có được các khuyến nghị nâng cao.
Thiếu tính năng Memory: Giống Claude, Gemini chưa có khả năng ghi nhớ cuộc trò chuyện trước.
Giá Cả Và Gói Dịch Vụ Gemini
Miễn phí: Truy cập Gemini cơ bản, yêu cầu tài khoản Google.
Google One AI Premium – 19,99 đô la/tháng: Truy cập Gemini Advanced bao gồm Gemini 2.5 Pro, 2TB dung lượng lưu trữ và tích hợp sâu hơn với các ứng dụng Google. Người dùng mới có thể dùng thử miễn phí một tháng.
Google AI Ultra – 249,99 đô la/tháng: Truy cập Gemini 3 Deep Think và các khả năng suy luận nâng cao nhất.
API: Từ 0,075-0,60 đô la/triệu token cho Gemini 3 Flash và 1,25-10 đô la/triệu token cho Gemini 3 Pro (tùy kích thước ngữ cảnh). Giá tăng gấp đôi cho prompt vượt quá 200 nghìn token.
So Sánh Chi Tiết Theo Từng Tiêu Chí
Khả Năng Lập Trình
Xếp hạng:
- Claude Sonnet 4.5 (77,2% SWE-bench, 80,9% với Opus 4.5)
- ChatGPT GPT-5.2 (55,6% SWE-Bench Pro)
- Gemini 3 Pro (76,2% SWE-bench Verified)
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Claude dẫn đầu về lập trình backend và refactoring phức tạp, trong khi ChatGPT xuất sắc hơn về frontend và thiết kế UI. Gemini tốt cho các tác vụ đa phương thức liên quan đến code.
Khả Năng Viết Và Chỉnh Sửa
Xếp hạng:
- Claude (giọng văn tự nhiên nhất, bắt chước phong cách tốt)
- ChatGPT (sáng tạo, đa dạng giọng điệu)
- Gemini (chức năng nhưng ít cá tính)
Claude là lựa chọn hàng đầu cho các nhà văn chuyên nghiệp, content creator và những ai cần chỉnh sửa văn bản tinh tế.
Xử Lý Đa Phương Thức
Xếp hạng:
- Gemini 3 Pro (được thiết kế ngay từ đầu cho đa phương thức)
- GPT-5 (thêm đa phương thức sau, vẫn mạnh)
- Claude (tập trung chủ yếu vào văn bản và code)
Nếu bạn làm việc nhiều với video, hình ảnh, âm thanh, Gemini là lựa chọn tốt nhất.
Tốc Độ Phản Hồi
Xếp hạng:
- Gemini 3 Flash (nhanh nhất, lý tưởng cho ứng dụng tương tác)
- ChatGPT (cân bằng tốc độ và chất lượng)
- Claude (chậm hơn nhưng đổi lại là độ chính xác cao)
Hiệu Quả Chi Phí
Xếp hạng:
- Gemini 3 Flash (0,075-0,60 đô la/triệu token)
- ChatGPT (3-15 đô la/triệu token)
- Claude (3-15 đô la/triệu token)
Độ Tin Cậy Và Giảm Ảo Giác
Xếp hạng:
- Claude (ít ảo giác nhất, 88% độ chính xác khi chắc chắn)
- ChatGPT (giảm ảo giác đáng kể so với GPT-4)
- Gemini (tỷ lệ ảo giác 88% khi sai)
Nên Chọn AI Nào Cho Từng Mục Đích?
Cho Lập Trình Viên
Lập trình backend, refactoring, code review: Claude Sonnet 4.5 là lựa chọn số một. Khả năng hiểu kiến trúc dự án lớn và duy trì tập trung trong nhiều giờ không có đối thủ.
Lập trình frontend, UI/UX design: ChatGPT GPT-5 với khả năng tạo giao diện đẹp ngay từ câu lệnh đầu tiên.
Lập trình với ngân sách hạn chế: Gemini 3 Flash cung cấp hiệu suất tốt với chi phí thấp nhất.
Cho Nhà Văn Và Content Creator
Viết sáng tạo, tiểu thuyết, kịch bản: ChatGPT với khả năng sáng tạo và đa dạng giọng điệu.
Chỉnh sửa văn bản chuyên nghiệp, academic writing: Claude với giọng văn tự nhiên và khả năng bắt chước phong cách viết cá nhân.
Viết nội dung marketing đa phương thức: Gemini với khả năng kết hợp văn bản, hình ảnh, video.
Cho Doanh Nghiệp
Tích hợp Google Workspace: Gemini là lựa chọn hiển nhiên với tích hợp liền mạch.
Tích hợp Microsoft 365: ChatGPT thông qua Microsoft Copilot.
Công việc yêu cầu độ chính xác cao (luật, y tế, tài chính): Claude với tỷ lệ ảo giác thấp nhất.
Tự động hóa hàng loạt với ngân sách hạn chế: Gemini 3 Flash.
Cho Nghiên Cứu Và Học Tập
Nghiên cứu sâu với nhiều nguồn: ChatGPT với khả năng tạo báo cáo dài và chi tiết.
Phân tích tài liệu dài: Claude với cửa sổ ngữ cảnh 1 triệu token và khả năng duy trì suy luận xuyên suốt.
Nghiên cứu toán học phức tạp: Gemini 3 Pro với điểm số MathArena vượt trội.
Học tập cá nhân hóa: ChatGPT với tính năng Memory ghi nhớ sở thích và phong cách học.
Cho Người Dùng Thông Thường
Trợ lý ảo hàng ngày: ChatGPT với Memory và khả năng đa năng.
Hỗ trợ sức khỏe: GPT-5 có điểm số cao nhất trên HealthBench, hoạt động như người bạn tư duy chủ động.
Tìm kiếm và nghiên cứu nhanh: Gemini với AI Mode tích hợp Search.
Sử dụng miễn phí: Cả ba đều có gói miễn phí, nhưng Gemini thông qua Google Account dễ tiếp cận nhất.
Chiến Lược Sử Dụng Đa Nền Tảng
Nhiều chuyên gia hiện nay không chọn một mô hình duy nhất mà sử dụng chiến lược đa nền tảng:
Quy trình làm việc điển hình:
- ChatGPT cho brainstorming và tạo ý tưởng ban đầu
- Gemini cho nghiên cứu trong Google Docs với dữ liệu thời gian thực
- Claude cho chỉnh sửa cuối cùng và các tác vụ yêu cầu độ chính xác cao
Một số nền tảng như Type.ai cho phép chuyển đổi giữa ChatGPT và Claude trong cùng một sản phẩm, tận dụng điểm mạnh của từng mô hình cho từng tác vụ cụ thể.
Be the first to comment